Hvað er hljóðaaðferðin?
Hljóðaaðferðin er sú aðferð sem rannsóknir sýna að skili bestum árangri í byrjendalæsi. En hvað þýðir það í raun?
Einfalt orðað snýst hljóðaaðferðin (phonics) um að kenna börnum að tengja bókstaf við hljóð. Í stað þess að læra heildarmynd orðsins "SÓL" utanbókar, lærir barnið hljóðin S-Ó-L og "tengir þau saman" til að mynda orðið.
Af hverju virkar hún svona vel?
Íslenska er hljóðrétt tungumál að miklu leyti. Þegar barnið hefur náð valdi á hljóðunum, býr það yfir lyklinum að því að lesa nánast hvaða orð sem er – jafnvel orð sem það hefur aldrei séð áður. Þetta byggir upp sjálfstraust og sjálfstæði í lestri.
Hvernig geta foreldrar hjálpað?
- Hljóðin, ekki nöfnin: Þegar þið æfið stafi, leggið áherslu á hljóðið sem stafurinn gerir (s-s-s) frekar en nafnið á stafnum (ess).
- Leikið með rím: Rím eykur hljóðkerfisvitund. "Hvað rímar við kött? Hött, dött, lött...".
- Hljóðagreining í daglegu lífi: "Sérðu eitthvað á borðinu sem byrjar á M-hljóði?". (Mjólk, matur).
Hvenær kemur lesskilningur inn?
Hljóðaaðferðin er tækið til að umskrá (lesa orðin). Þegar umskráningin verður sjálfvirk (fljótandi lestur), losnar um pláss í vinnsluminni heilans til að hugsa um merkingu textans. Þess vegna er mikilvægt að æfa lesturinn reglulega, svo heilinn þurfi ekki að hafa eins mikið fyrir hverjum staf.
Er farið að ganga vel að lesa?
Þegar grunnurinn er kominn er mikilvægt að viðhalda áhuganum. Söguvinur býður upp á skemmtilega leið til að æfa lestur með því að gera barnið að hetjunni í sinni eigin bók. Það er fullkomin verðlaun fyrir duglegan lestrarhest!